Dokuma Kumaş Maliyeti Neden Karmaşıktır?
Bir dokuma kumaşın $/mt veya $/kg cinsinden nihai maliyetini hesaplamak, birden fazla değişkeni aynı anda yönetmeyi gerektirmektedir:
- Çözgü ve atkı iplikleri farklı hammaddeden, farklı iplik numarasından oluşabilir
- Her ipliğin kumaştaki tüketim miktarı (gr/mt) ayrı hesaplanır
- Fire oranları hem ham kumaş hem de boya/apre aşamasında devreye girer
- Fason dokuma bedeli genellikle 100 atkı/mt cinsinden fiyatlandırılır ve kura bağlıdır
- Sipariş miktarı iplik ihtiyacını doğrudan etkiler
Bu karmaşıklık yüzünden çoğu firma ya çok kabataslak maliyet çıkarır, ya da hesabı tamamen tedarikçiye bırakır. İkisi de güvenli değildir.
Adım Adım Maliyet Hesaplama Formülleri
1. İplik Tüketimi (gr/mt)
Her iplik katmanı (çözgü veya atkı) için tüketim şu formülle hesaplanır:
```
grs = (uç/cm × tarak_genişliği × denier) / 9000
```
- uç/cm: o iplikteki tel sıklığı
- tarak_genişliği: kumaşın ham enleri (cm)
- denier: iplik numarası (Den cinsinden; Nm veya Ne biliniyorsa önce dönüştürün)
Not: Denier bilinmiyorsa → Den = 9000 / Nm veya Den = 5315 / Ne formülleri kullanılır.
2. İplik Malzeme Maliyeti ($/mt)
```
mat_maliyet = (grs / 1000) × iplik_fiyatı_kg / (1 − fire%)
```
fire% → çözgü için ham kumaş fire'si (örn. %3–6), atkı için sıfır alınabilir.
3. Fason Dokuma Maliyeti ($/mt)
```
fason_maliyet = fason_bedeli_100_atki × atkı_sıklığı / 100 / kur
```
- fason_bedeli_100_atki: TL cinsinden fiyat (örn. 8–25 TL/100 atki)
- atkı_sıklığı: iplik/cm
- kur: USD/TRY
4. Ham Kumaş Maliyeti
```
ham_maliyet = (mat_maliyet + fason_maliyet + hazırlık) × (1 + ham_fire%)
```
ham_fire% → çekme, enine kayıp vb. (tipik: %3–8)
5. Boya/Apre Maliyeti
```
boya_maliyet = kg_per_mt × boya_bedeli_kg × (1 + boya_fire%)
```
- kg_per_mt: kumaşın ağırlığı kg/mt (gramaj / 1000)
- boya_fire%: boyahanedeki fire (tipik: %4–12)
6. Toplam Maliyet
```
toplam = ham_maliyet + boya_maliyet
```
Bu formüller, Bursa Knitted'ın ERP sisteminde kullandığı hesaplama mantığının aynısıdır.
Örnek Hesaplama: 75 Den Polyester Armür Kumaş
| Parametre | Değer |
| Tarak eni | 220 cm |
| Çözgü sıklığı | 48 uç/cm, 75 Den polyester |
| Atkı sıklığı | 28 atki/cm, 150 Den polyester |
| İplik fiyatı (çözgü) | 3,80 $/kg |
| İplik fiyatı (atkı) | 3,40 $/kg |
| Fason | 14 TL/100 atki, kur 33 |
| Ham fire | %5 |
| Boya bedeli | 1,20 $/kg |
| Boya fire | %7 |
grs_çz = (48 × 220 × 75) / 9000 = 88 gr/mt
Atkı tüketimi:
grs_atki = (28 × 220 × 150) / 9000 = 103 gr/mt
Çözgü mat maliyeti:
(0,088 / 0,95) × 3,80 = 0,352 $/mt
Atkı mat maliyeti:
0,103 × 3,40 = 0,350 $/mt
Fason maliyeti:
14 × 28 / 100 / 33 = 0,119 $/mt
Ham kumaş maliyeti:
(0,352 + 0,350 + 0,119) × 1,05 × 1,05 = 0,899 $/mt
*(çift fire etkisi: malzeme fire + ham fire)*
Boya maliyeti:
0,191 kg/mt × 1,20 / 0,93 = 0,247 $/mt
Toplam: ~1,15 $/mt
Dikkat Edilmesi Gereken Hatalar
❌ Fire oranını atlamak
Ham kumaş ve boya aşamasındaki fire biriktikçe maliyet %10–20 artabilir. Hiç hesaplanmazsa kâr marjı tamamen erir.
❌ Kuru ağırlığa göre hesap yapmak
Boya sonrası kumaş ağırlığı ham kumaştan farklıdır. Boya maliyeti hesabında mamul gramajını kullanın.
❌ Sipariş miktarından bağımsız hesap
İplik ihtiyacı sipariş miktarı × tüketim × (1 + tüm fireler) formülüyle çıkar. Çok kısa siparişlerde min. lot maliyetleri devreye girer.
❌ Kuru hesap / kuru fiyat karşılaştırması
Bir tedarikçi "2,80 $/mt" teklif ediyorsa, bu rakamın içinde boya var mı yok mu? Ham mi, mamul fiyatı mı? Karşılaştırmadan önce netleştirin.
Ücretsiz Online Hesaplama Aracı
Bu formüllerin tamamını tek bir arayüzde çalıştıran, Bursa Knitted'ın kendi ERP sisteminden alınan hesaplama motoru ile ücretsiz kullanıma açtık.
Ne hesaplar?
- 2 çözgü + 4 atkı kalemi desteği (karışık konstrüksiyonlar için)
- Ham ve mamul maliyet ayrı gösterilir
- $/mt ve $/kg arasında geçiş
- Sipariş için gereken toplam iplik miktarları
- Den / Nm / Ne / dTex birim desteği
Kumaş alım uzmanları, üretim planlama ekipleri, moda tasarımcıları ve tekstil öğrencileri.
[Dokuma Kumaş Maliyet Hesaplama Aracını Aç →](/maliyet-hesaplama)
*Aracı kullanmak için ücretsiz kayıt gereklidir. Kayıt formunda sadece isim ve e-posta yeterlidir.*
Sonuç
Dokuma kumaş maliyet hesaplama; hammadde, proses ve kur değişkenlerini dengede tutan sistematik bir süreçtir. Tek seferlik "kabaca tahmin" yerine formül bazlı bir hesaplama yapmak, hem tedarikçiyle müzakerede hem de koleksiyon maliyetlendirmesinde size güçlü bir zemin sağlar.
Hesaplama aracını denedikten sonra sorularınız olursa teknik ekibimize WhatsApp veya iletişim formu üzerinden ulaşabilirsiniz.